Αλληλεπίδραση Ανθρώπου - Υπολογιστή

Ίων Ανδρουτσόπουλος

Περιγραφή

Πριν στείλετε μήνυμα στους εκπαιδευτές του μαθήματος, διαβάστε τις οδηγίες επικοινωνίας των διαφανειών της 1ης διάλεξης.

Καλωσήρθατε στις ιστοσελίδες του προπτυχιακού μαθήματος Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή του Τμήματος Πληροφορικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πρόκειται για μάθημα επιλογής που διδάσκεται πλέον στο 8ο (εαρινό) εξάμηνο. (Ως το 2020-21 διδασκόταν στο χειμερινό εξάμηνο.) Το μάθημα εστιάζεται στην ανάλυση, τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση διαδραστικών υπολογιστικών συστημάτων. Κύριος στόχος του μαθήματος είναι οι φοιτητές να μάθουν να κατασκευάζουν εύχρηστα διαδραστικά συστήματα, δηλαδή συστήματα που να επιτρέπουν στους χρήστες να εκτελούν επιτυχώς και αποδοτικά εργασίες, με τρόπο που να ικανοποιεί παράλληλα τους ίδιους τους χρήστες. Το μάθημα καλύπτει, επίσης, εισαγωγικές έννοιες υπολογιστικής όρασης, τεχνολογίας φυσικής γλώσσας και άλλων τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται σε σύγχρονες φυσικές διεπαφές χρήστη. 

Περιεχόμενο μαθήματος

Εισαγωγή στην Επικοινωνία Ανθρώπου-Υπολογιστή. Ευχρηστία διαδραστικών συστημάτων. Γνωστικά μοντέλα, μνήμη, αντίληψη, προσοχή, αυτόματες διεργασίες, σενάρια, μεταφορές, δομικά και λειτουργικά μοντέλα. Είδη αλληλεπίδρασης: γραμμή εντολών, κατάλογοι επιλογής, φόρμες, απευθείας χειρισμός, εικονικοί κόσμοι, φυσική γλώσσα, χειρονομίες, πολυτροπικές διεπαφές, φυσικές διεπαφές, συστήματα υποστήριξης συνεργασίας, κοινωνικά δίκτυα, διεπαφές για ανθρώπους με ειδικές ανάγκες. Ανάπτυξη διαδραστικών συστημάτων: μοντέλο καταρράκτη, ελικοειδές μοντέλο, αρχές ανθρωποκεντρικής ανάπτυξης, αστεροειδές μοντέλο, μοντέλο LUCID, μελέτη χρηστών και περιβάλλοντος, ανάλυση εργασιών. Οδηγίες σχεδιασμού διεπαφών χρήστη: κανόνες σχεδιασμού, παραδείγματα σφαλμάτων, οδηγίες σχεδιασμού ιστοτόπων. Αξιολόγηση διαδραστικών συστημάτων: διαμορφωτική και συμπερασματική αξιολόγηση, μοντέλα ανάλυσης πληκτρολογήσεων, γνωστικό περιδιάβασμα, επιθεώρηση ευχρηστίας, μετρήσεις επίδοσης, απόδοσης, ικανοποίησης, ομιλούντα υποκείμενα, καταγραφή ενεργειών, συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια, μελέτη πεδίου. Ανάπτυξη διαδραστικών εφαρμογών φορητών συσκευών: παραδείγματα, καλές και κακές πρακτικές, εργαλεία. Υπολογιστική όραση: εισαγωγή, μαθηματικό υπόβαθρο, χρησιμοποιούμενες δομές δεδομένων, προεπεξεργασία εικόνας, κατάτμηση εικόνας, εφαρμογές. Τεχνολογία φυσικής γλώσσας: εισαγωγή, γλωσσικά μοντέλα, συντακτική ανάλυση, σημασιολογική ανάλυση, έξυπνα πληκτρολόγια, αναγνώριση ομιλίας, συστήματα προφορικών διαλόγων.

Μέθοδοι διδασκαλίας

Το μάθημα περιλαμβάνει δύο δίωρες διαλέξεις την εβδομάδα, ένα δίωρο φροντιστήριο την εβδομάδα και μία υποχρεωτική προγραμματιστική εργασία. Η προγραμματιστική εργασία ανατίθεται σε ομάδες των δύο ή τριών φοιτητών. 

Προτεινόμενα συγγράμματα

1. Ν. Αβούρης, Χ. Κατσάνος, Ν. Τσέλιος και Κ. Μουστάκας, «Εισαγωγή στην Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή», Εκδόσεις Πανεπιστημίου Πατρών, 2016.
2. Δ. Ακουμιανάκης, «Διεπαφή Χρήστη-Υπολογιστή: Μια Σύγχρονη Προσέγγιση», Κλειδάριθμος, 2006.
3. Π. Κουτσαμπάσης, «Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή», Κλειδάριθμος, 2011.

Οι διαφάνειες του μαθήματος περιέχουν πρόσθετες παραπομπές σε σχετική βιβλιογραφία, ιδιαίτερα για θέματα υπολογιστικής όρασης και γλωσσικής τεχνολογίας που δεν καλύπτονται από τα παραπάνω βιβλία. Εξεταστέα είναι η ύλη των διαφανειών των διαλέξεων, συμπεριλαμβανομένων των διαφανειών των προσκεκλημένων ομιλητών. 

Διδάσκοντες

Διδάσκων: Ίων Ανδρουτσόπουλος (http://www.aueb.gr/users/ion/, επικοινωνία και συχνές ερωτήσεις: http://www.aueb.gr/users/ion/contact_gr.html).­

Βοηθός διδασκαλίας (2020-21): Ηλίας Χαλκίδης (ihalk ατ aueb τελεία gr).

Πριν στείλετε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον διδάσκοντα ή στον βοηθό διδασκαλίας, διαβάστε τις οδηγίες επικοινωνίας των διαφανειών της 1ης διάλεξης.

Προαπαιτούμενα

Για να εγγραφεί στο μάθημα, ο φοιτητής πρέπει να έχει εξεταστεί επιτυχώς σε προηγούμενο εξάμηνο είτε στο μάθημα «Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Υπολογιστών» είτε στο «Προγραμματισμός Υπολογιστών με JAVA». Όμως, συνιστάται στους φοιτητές να έχουν εξεταστεί επιτυχώς σε προηγούμενο εξάμηνο και στα δύο αυτά μαθήματα καθώς και στα μαθήματα «Προγραμματισμός Υπολογιστών με C++», «Μαθηματικά Ι», «Μαθηματικά ΙΙ», «Πιθανότητες», και «Τεχνητή Νοημοσύνη». 

Μέθοδοι αξιολόγησης

Οι φοιτητές του Τμήματος Πληροφορικής βαθμολογούνται μέσω τελικών γραπτών εξετάσεων (60% του τελικού βαθμού) και μίας υποχρεωτικής ομαδικής εργασίας (40% του τελικού βαθμού). Η βαθμολόγηση των εργασιών συμπεριλαμβάνει ατομική προφορική εξέταση. Ειδικά αν ο βαθμός των γραπτών εξετάσεων είναι μικρότερος του 4, οι βαθμοί των εργασιών δεν προσμετρώνται και ο τελικός βαθμός ισούται με το βαθμό των γραπτών εξετάσεων. Για τους φοιτητές άλλων Τμημάτων, οι εργασίες είναι προαιρετικές. Η γραπτή εξέταση διεξάγεται με κλειστά βιβλία, αλλά οι φοιτητές επιτρέπεται να έχουν μαζί τους ένα φύλλο ιδιόχειρων σημειώσεων. Τα θέματα των γραπτών εξετάσεων περιλαμβάνουν ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης, πολλαπλής επιλογής και επίλυσης προβλημάτων.

Μαθησιακοί στόχοι

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση:

  1. Να περιγράφουν τα κυριότερα είδη διεπαφών χρήστη και μεθόδους σχεδιασμού, υλοποίησης και αξιολόγησης διαδραστικών υπολογιστικών συστημάτων.
  2. Να σχεδιάζουν, να υλοποιούν και να αξιολογούν διεπαφές χρήστη, αποδίδοντας κεντρική σημασία στις ανάγκες, τις ικανότητες και τις προτιμήσεις των χρηστών.
  3. Να περιγράφουν και να μπορούν να εφαρμόζουν σε διεπαφές χρήστη βασικές μεθόδους υπολογιστικής όρασης.
  4. Να περιγράφουν και να μπορούν να εφαρμόζουν σε διεπαφές χρήστη βασικές μεθόδους τεχνολογίας φυσικής γλώσσας.

Ημερολόγιο